Haydarizâde Ibrahim Efendi'ye Göre Islâm'da Itikâdî Mezheplerin Dogusu

Islâm dininin itikâdi ve fikhi/amelî sahadaki düsünce ekolleri diyebilecegimiz mezhep, imam ve müctehid kabul edilen bir zâtin anlayis ve görüslerinden tesekkül eden metod, yol, yöntem yani dini anlayis tarzidir. Osmanli'nin son devrinde yasayan Seyhülislam Haydarizâde Ibrahim Efendi (ö.1349/1933) Islâm Kelâmi ve Mezhepler Tarihi konularinda çalismalari olan Osmanli'nin son dönemlerinde Seyhülislâmlik yapmis, Medresetü'l-Vaizin gibi önemli medreselerde "Mezahib ve Turuku Islamiye Tarihi" dersleri vermis, siyasi ve akademik yönlü önemli âlimlerinden biridir. Bu çalismada Seyhülislâm Haydarizâde Ibrahim Efendi'ye göre bazi itikâdî Islâm mezheplerinin dogusu ve itikâdî görüsleri ele alinip degerlendirilmektedir. Giris bölümünde Islâm Mezhepler Tarihi ve kelam ilmi'nin tarifi, önemi, mezhep ve firka ile ilgili kisa bir özetten sonra birinci bölümde Haydarizâde Ibrahim'in hayati, eserleri. Ikinci bölümde de O'nun kelâm ilminin dogusu, ilk ihtilaflar, Hariciler, Mürcie, Mu'tezile, Sia'nin görüsleri ve dayandigi usüller, 73 Firka hadisi, Suudi Arabistan'in resmi mezhebi Vahhabiligin dogusu ve görüsleri, bid'at ve çesitleri ve hilâfet/imamet vb. konularindaki görüsleri incelenmektedir.